Olyar Oğuz'un Köşesi

 

23 Ocak, 2008

93 Harbi...

 

Az biraz tarihi karistiranlar zannederler ki Osmanli'nin yikilisi  I.  Dunya Harbi ile olmustur.  Ama ondan 34-35 sene once yer alan bir baska harpten bizim resmi tarihciler pek bahsetmek istemezler.

Muthis bir bozgun ve sersefil olusun hikayesidir.  Ve bizim kahramanliklarla (!) dolu resmi tarihimize

hic yakismamaktadir. Biz, zaptetmelerin, serhat boylarinda at kosturmalarin, kuffari kilictan gecirmelerin adamiyiz, boyle hezimetler bizde ulser yapar, bilmek istemeyiz..........

......Once bu isin tarihinden bahsedelim az biraz.  Neden 93 Harbi...?   Cunku o zamanlar Osmanli'nin kullandigi Hicri Takvime gore 1293,  bugunku Miladi takvime gore de 1877-78 yillarina duser. Hazir

lafi gelmisken su takvim isine de takilalim biraz.  Yahu bu takvimler neden hep Din kaynaklidir...?

...... Simdiki Israil'in Nazareth sehrinde bir bebek dunyaya gelir2008 sene once... insanlar tutar buna

butun zamanlarin baslangici budur der......Miladi takvim boyle dogar............. Ondan once yasayan milyonlarca insan hoooop gume gider......Gel zaman git zaman bir baska Arap bir sehirden bir baska

sehire gitmege kalkar, bir baska insan surusu de buna butun zamanlarin baslangicidir der.....ve ondan

oncekiler....yine adam yerine konmaz.  Bu da olur  Hicri takvim.  (Hicr, hicret'ten yani bir yerden

kalkip bir yere gocetmek biliyorsunuz.....immigration gibi)

.......Niye tarihlerin baslangicinda en ilkel de olsa bir teknolojik kesif veya icad kullanilmamistir...?

Mesela Ates'in kesfi, Tekerlegin icadi, Brittney Spears'in Rehabilitasyon'a baslamasi gibi......

Bana ne kardesim, bir Arap bebegin dogumundan veya bir baska Arab'in seyahat programindan...

Ama bugun bile sirf kilciklik ve yobazlik olsun diye bu Hicri takvimi sereflendiren avanaklar vardir.

Bunlara inat biz de bizim evde Mayan takvimi kullaniyoruz.  Hem de hic yanlislik yapmayan, aylari

28'er gunluk ay takvimi.....

...........Bugun ayin 14'u

           Kiz sacini kim ordu..............'yu  bosuna mi demisler........?

.......Neyse biz gene donelim 93 Harbi'ne ama bunun daha bilinen adi Balkan Harbi'dir........

Simdi size once o zamanlar etraf ne durumdaydi onu anlatayim......Rus'un azgin devirleri.....illa

tutturmuslar ILIK sulara ineceklermis.  Bok var sanki.....2 kova su isit evde, sok ayaklarini icine,

ooooh ne guzel, iste sana ILIK su.  Ne harp cikariyon be deyyus......? 

 ..........Tabii bu Akdeniz'e inme hevesi Ingiliz ve Fransiz'in isine gelmedigi icin hemen ise burunlarini

 soktular......Hummali bir faaliyetle Rus'u harpten vazgecirmeye calistilar....Hukumeti ve generalleri

istemesine ragmen aslinda Rus Cari da harp taraflisi degildi.  Karadag eyaletinde Turklere dusman

Sirplarla dolu bir kucuk kazanin Rusya'ya verilmesi sartiyla harpten vazgecmeyi kabul edecegini

soyledi.  O zamanin gafil ve cahil Osmanli hukumeti toprak verilemiyecegini bildirerek teklifi reddetti.

Oysa ki harbin sonunda Dimyat'a prince giderken evdeki bulgurdan oldu ..... o da baska....Kiytirik

bir kazayi birakmayan Osmanli, bugun ustunde 50 milyondan fazla insanin yasadigi, bircok devletin

yer aldigi genis topraklari birakmak zorunda kaldi.  Sivil-Asker yuzbinlerce insani gaddarca olduruldu.

........Yesilkoy'e kadar inen Rus Ordulari az daha Pay-i Taht'inda ustune oturacaklardi.....

........20 sene onceki Rusya'nin yenilgisiyle sonuclanan KIRIM Savasinda Ruslar, Paris Andlasmasi

denilen bir andlasma imzalamislardi.  Bu andlasmaya gore Karadeniz askerden arinmis bir bolge

olarak kalacak, kara ordulari cekilecek, askeri tersaneler de sokulup Baltik Deniz'ine tasinacakti.

Iste butun mikropluk burdan basladi.  Biti kanlanan Ruslar ilk olarak bu andlasmayi tek tarafli

fesh etmekle ise basladilar.  Bak su yedikleri naneye...! tek tarafli !  biz yapsak ayip olur....

.......Bu arada Avrupa'da da kuvvet dengeleri degismis.  Fransiz'lar Prusya Devletine yenilince,

yeni ve cok kuvvetli yeni bir Alman Imparatorlugu kuruluyordu. Bu ayni zamanda benim de Persembe

pazarinda kabzimallik yaptigim devrelere rastlar....

......Ruslar yaptiklari hergeleliklere siyasi ve dini bir temel bulmak icin Osmanli topraklarindaki

Hristiyan Ortadox'lari hamisi (koruyucusu) dumenine soyundular.  Amac da Balkan'lardaki   Hristiyan

tayfasini fisekleyip isyan cikarmak ve Osmanli'yi baska ordulari kullanarak zayiflatmak.  Bu size cok

sonralari Kurtulus Savasindan birseyler hatirlatiyor mu...? 

......Ilk isyan Bosna-Hersek'le basladi.  Daha bu bitmeden Bulgarlar, Rus'lardan aldiklari silahlarla

Turk koylerini basip 1000'i askin Turk'u vahset icinde oldurduler.  Turkler 2 tumenle bu isyanlari

bastirmaya ugrasirken, Selanik'te tuhaf bir olay oldu.  2 Konsolos (Fransiz ve Ingiliz) halk tarafindan

linc edildi.  Tabii ki olay Turklerin uzerine atilirken, olayin bir Rus-Yunan komplosu oldugu anlasildi.

Buna ragmen Hukumet lince sebep olanlarin 6'sini astirdigi gibi Selanik Valisi Baytar Mehmet Re'fet

Pasa'yi da azletti.  Ben de buna karsilik olarak Besiktas Halindeki karnibahar fiatlarina zam yaptim.

.....Bu arada da Sultan Aziz oldurulmus, karisik bir takim dumenlerden sonra  II.Abdulhamid tahta

gecmisti.  Isyan hareketleri devam etmis, Sirp ve Karadag'lilar da bunlara katilmisti.  Tabii hep Rus

kiskirtmasi ve Rus silahlariyla donanmis olarak.

.....Aralik 1876'da bir ay surecek ve Tersane Konferansi adi ile anilacak olan toplantiya Turkiye

basta olmak uzere Ingiltere, Almanya, Rusya, Fransa, Avusturya, Macaristan, Italya ve ben katildik.

Ben Turk delegelerine :   -Yahu kardaslar gelin etmeyin eylemeyin, 2-3 taviz verin, harbi onleyin,

zaten Car II.Alexander de savas istemiyor....filan diye kicimi yirttimsa da  Sadrazam Midhad Pasa

harbe girilsin....harbe girilsin Ingiltere bizi destekler.....dedi.   Tabii gordu sonra ebesininkini......

......Bu arada Ruslarin Istanbul Sefiri General Ignatiyef artik Bab-i Ali de hukum surer hale gelmisti.

Esas ismi Ibnetiyef olan bu general her bir boka karisiyor, nazirlari ve hatta padisahi emireri gibi

kullaniyordu pezevenk. Elciligin sebze alisverisi icin birgun bizim Besikats Hal'ine ugrayan bu iti

oracikta bir tokatliyacaktim da elimden zor aldilar.....

.......Hala bir harp vukuunda Ingiltere'nin bizi destekleyecegini sanan Sadrazam aval Mithad'a

Rus dusmani, Turk dostu Lord Salisbury, bu ruyadan uyanmasi icin tavsiye de bulundu, boyle bir

seye Ingiltere'nin hic de niyetli olmadigini anlatmaya calisti.  Soyledigimiz gibi Rus Car'i bu savasi

istemedigi gibi bizim Hamid de istemiyordu.  Ama aynen Turkiye'de oldugu gibi Rusya'da da

harp taraftarlari vardi. Rusyadakilere Pan-Slavik diyorduk.  Bu Pan-Slav'lardan cekinen Car,

hic olmazsa Karadag'a  NIKSIK kazasinin verilmesini istiyordu harbi durdurabilmek icin.  Osmanli

bu pek makul teklifi de reddedince-ki Osmanli Meclisi bunu Kanun-u Esasiye'ye aykiri bulmustu-

kiyamet koptu............

[ Kiraz cicek acayi, aykiri dal ustune.......aykiri dal ustune...

..Alir seni kacarim, kollarimin ustune.......kollarimin ustune...]

.......Car'in bu son teklifi de reddedilince,  Rus Elciligi, Hariciye Naziri Safvet Pasa'ya "Harp Ilani"

notasini verdi  (muzik notasi degil, dikkat buyurun !)

.......Berbat durumdaki Osmanli maliyesini iyice batiracak, yuzbinlerce insanimizi dogratacak,

ve milyonlarca insanimizi bolgeden gocurtup sersefil edecek savas iste boyle basladi......

......Savas baslarken ordularin durumu su merkezde idi :  Osmanli, Serdar-i ekrem Musir Abdulkerim

Nadir (Abdi) Pasa'nin kumandasinda 3 ordudan kuruluydu.  Karargah Sumnu sehri idi.

1-Garb Ordusu.....basinda Gazi Osman Pasa....merkezi Vidin sehri

2-Sark Ordusu......basinda  Ahmed Eyyub Pasa.....merkezi Ruscuk sehri...

3-Cenup Ordusu....basinda Suleyman Pasa.....henuz yeni yeni kuruluyordu.....

Toplam asker mevcudu 200,000 kadardi.

Ruslar'in kuvveti ise 250,000 kadar asker ve 800 top idi.   Ama bunlara ilaveten Romanya,

Karadag ve Sirbistan da Ruslar safhasinda savasa katilacaklardi..  Sade Romanya'nin 50,000

kisilik cok iyi donatilmis bir ordusu vardi. Genel Osmanli ordu nufusu 700,000 civarinda olmasina

ragmen buyuk miktarlar Yunanistan, Girit, Iran gibi isyan ve saldiris yapabilecek  bolgelerde

bulunduruluyordu.  Ulasim berbat, teknoloji dandik, butce tamtakir idi. Ustelik ben de henuz

Hal'deki kabzimallik gorevimden istifa etmemis, cepheye katilamamistim. Biber fiyatlari cok

artmisti.  Turklerin en buyuk dezavantaji da ulkesindeki Hristiyan tebadan askerlik alaninda hic

faydalanamiyordu.

.......Harbin baslamasindan 2 ay sonra ilk Rus birlikleri Tuna nehrini gecmeye basladilar. Ilk

birlik Gen. Zimmerman (Alman asilli) kumandasindaki 40,000 kisilik bir kuvvet Dobruca

yakinlarina indi.  Esas buyuk kuvvetler 26 Haziran gecesi Tuna'yi gecerek Nigbolu yakinlarinda

Plevne Kalesine gelmislerdi.  Rus Ordularina Car'in kardesi Maresal Granduk Nicola kumanda

ediyordu.  Ruslarin bu kadar kolay Tuna'yi gecebilmeleri dunyada buyuk surpriz oldu. Mes'ulu

avanak bir ihtiyar olan Abdulkerim Nadir Pasa idi. Bu Pasa,  Rus gecisine seyirci kalmisti.  Bir

muddet sonra Divan-i Harbe verilerek mahkum edildi.

.......Devami yarin........................

 

Olyar

Bu sayfalardaki yazılarımla ilgili yorumlarınızı ve sorularınızı Olyar@Comcast.net e-mail adresime gönderebilirsiniz...

Olyar Oğuz'un Köşesi Ana Sayfası

Yazıların içeriğinden yazarın kendisi sorumludur. Yazıların bu sayfalarda yayınlanıyor olması GuneyFlorida.com'un ve sponsorlarının yazıların içeriğini onayladığı anlamına gelmez.

Ana Sayfa · Aktiviteler Listesi · Resimli Haberler · Tavla Ligi · Sanal Kütüphane
İş Arıyorum · Eleman Aranıyor · Türk Şirketleri · Roommate · Diğer Reklamlar
Türk Basını · Turkish MLS · Posta Kutusu

© 2003 GuneyFlorida.com Tüm Hakları Saklıdır.
GF@EricNur.com