Olyar Oğuz'un Köşesi

 

2 Kasim, 2007

HAKKARI

 

"Sagi solu belli olmaz" derler .

Genelde ters bir is yapmasindan veya tepki gostermesinden cekinilen insanlar icin kullanilir..... 

 "Delidir, ne yapsa yeridir".......

diye ayrica delilige vize veren bir deyim daha vardir ama simdi tutup her bir deyimi buraya yazmaya kalksak, omrumuzun buna yetmeyecegi

de bir gercektir.

......Askerde sagini solunu bilmeyenlerin sagina sarmisak, soluna sogan asarlarmis ki oglan sagini solunu belliye........

......Turkiyede de (ve de butun dunyada aslinda) ne zamandir sag-sol bir politik nokta, toplumun bir kesimi olarak bilinir.......

......Anladik agabey, sadede gel mi diyorsunuz....?   Iyi, patlamasaniz olmaz !  Tabii gelecegiz, giris taksimi yapiyorum Huzzam'dan.....

......Simdi bu Sag-Sol muhabbeti, tarihin 2 kulac derininde biraz daha farkli anlasiliyormus Guney-Dogu yorelerimizde...

..... Bizim eski OGUZ BOYLARI, oymaklarini boyle ayirirlarmis :  BOZOK'lara  Sag Oymaklar,   UCOK'lara da Sol Oymaklar derlermis.....

......Ve de arkadasim, cok kisinin Kurt diye bildigi Hakkari Halkinin kokenleri bu iki oymaga dayanir.  Hakkari vilayetinin il merkezi COLEMERIK

Sag oymaklarin yerlesim bolgesi, Hakkari'nin kaymakamlik oldugu devirde de ilce merkezi BAY Koyu de Sol Oymaklarin yerlesim yeri...

......I. Dunya Savasinda bu Sag ve Sol Oymaklar birlesip Ruslara karsi savas verirken, ayni bolgenin KOTRANIS koyunde oturan NASTURILER

de Ruslarin tarafinda yer almislardi......

.....Gelin biraz Hakkari'yi taniyalim !  15,505 km.karelik bir alana yayilmis 4 buyuk ilcesi vardir : Cukurca ve il merkesi (4420 km kare) Semdinli

(2974, Yuksekova (3691), Betussebap (4420).    bolge nufusu 1/2 milyonun ustu........Ortalama yukseklik 1600 m. olup Turkiye'nin en daglik

bolgesidir.  Dogudan Iran, Guneyden Irak sinirindadir.

.....Cumhuriyet kurulduktan 27 sene sonra bile (1950) hala Colemerikte 1 berber, 1 kahve, 1 sobaci, 2 marangoz ve cesitli esya satan 30 kadar

dukkan vardi.  Kislar cok sert ve uzundur....Cok sarp arazide bugday, arpa filan ekilmez. Yerlesim yeri dere kenarlarinda biraz sebze ekilir....

Bolge Ekim basi, Mart sonu kar altindadir..........Global isinma ne kadar etkilemistir bolgeyi bilemiyecegim........Al Gore'a sorun !

Bu elverissiz iklimden dolayi bolge bir tarim degil, hayvancilik bolgesidir.  En yuksek dag Cilo olup, sirasiyla Sunbul, Beridala  gibi daglar korkunc

ucurumlarla Zap vadisinden gecip, Testere, Altindag'a ulasir, buradan da Cudi dagina kadar uzanirlar. 

... Bati Anadolu ve Marmara halklarinin bu bolgede cesitli emlak yatirim firsatlarini degerlendirmemeleri anlasilir bir tutum degildir...!

....Bolgenin en meshur irmagi, bircok turkude adi gecen ZAP Suyudur.  Sarp daglarin arasinda bircok, cay, dere yer alir.  Habur, Farasin, Hezil,

Kolit, Nehil bunlardan birkaci.  Bunlar koylere ve karsi sahillere kucuk koprulerle baglanirsa da hicbiri tekerlekli vasita gecmesine musait degildir.

.........Hakkari'nin yollari

          O yarimin kollari

diye benim iskembeden attigim turku, bize bu yollardan bahsetme hakki verir.  Tek yolu Van-Baskale yolu olup ancak bir sose yoldur.  diger

yollar yazin toprak yol, kisin camur deryasidir.

.......Hayvancilik......pek otlak filan olmadigindan ancak kucuk bas hayvanlar, koyun, keci vs vardir. Otlak isteyen at, sigir pek azdir.  Katir ve

esek cok yerde ulasim vazifesi gorurler.  Bu ise bile yaramayan esek ve katirlarin Ankara'ya gonderildigi teyid edilmeyen kaynaklardan ogrenilmistir.

......Bazi madenler bolgede mevcuttur : Guranis koyunde Kukurt. Balat koyunde kursun, Geymen ve Piskasir koylerinde altin,Yuksekova'da kalay,

Girana koyunde amyant.  Butun bolgeden yapilan kalaylamalarin Ankara'ya nasil olup ulasamadigi yine bir merak konusudur......

.....Tarihte bolgede hangi devletler fink atmis....????

Ilk devletin M.O. 3000 yillarinda Luwe Devleti oldugunu arkeolojik arkadaslar iddia ediyorlar.....AAaaaaaahhh ! ne gunlerdi o gunler, dun gibi

hatirimda valla.  Hic unutmam o sene sampiyonluk macinda F.B. - G.S.  4-4 berabere kalmisti da is penaltilara kaldiydi.

.....Benden sonra da baska devletler gelmis :  Hatti'ler, Etiler, Urartu'lar.  Bolgeye hakim olmak icin burada bazi savaslar da olmus.  Mesela

Asur'lularla Kolas'lilar kapismis.....Son savasta (M.O. 831) ta Asur Krali Salamansar bolgeye bir hucum daha yapinca, burada savasacak

kimseyi bulamamis.  Bundan faydalanan Kral bolgeye Nasturi'leri yerlestirmis.  Ulan bak sen su ise be !....nerden nereye.....Yazinin basindaki

Nasturi'leri hatirladiniz mi...?

.....Daha sonra bolgeye Bizans geldi (Safa geldi, hos geldi ama baklava tepsisi bos geldi.)  Buna fena halde icerleyen Arap'lar, Abbasilerin

Hz. Omer'i sayesinde bura halkinin umugune oturup bolgeyi de Musul'a bagladilar. 

.....1010-1020 arasinda Yuksekova'daki Turkmen Boylari'nin  beyi olan Destek Bey ve onun oglu Bati Bey Van, Bitlis, Diyarbakir, Mardin, Siirt

illerini kendine baglayip, bolgenin hakimi oldu.  Bati Bey'in Araplar tarafindan oldurulmesi uzerine Oguz oglu Mansur Cizre dolaylarini da ele

gecirerek beni de levazim muduru yapti.

......Bizden sonra gelen (M.S.765) gelen Gulnar Hatun bolgeye Turkmen asiretlerini getirmeye basladi.  Turkmenlerin cogalmasindan korkan

Nasturi'ler Misir'a kactilar.  1300'lerde bolge Mogol haydutlarinin eline gecti. Ilhanli hakani Hulagu buralarda bir muddet kicini gezdirdi.

Onlarin cekilmesiyle, once Karakoyunlular, onlar da yikilinca Akkoyunlular bolgede hakim oldu.  Akkoyunlularin da tarih sahnesinden cekilmesiyle

Civit mavisi koyunlular, arkasindan turbe yesili koyunlular geldi.  Bunlardan sonra da daha pastel renkleri  tercih eden baska koyun devletler

bolgeye yerlesti.............

......Bolgeyi bir ara Iran'lilar da ele gecirdi.  Velhasil bolge dingo'nun ahiri misali kap kapanin elinde kaldi........taaaaaa 1597'de bolge beyi

Zekeriya Bey burayi Osmanli'ya baglayana kadar. Araplar buraya Hakarar adini takmislardi. Bu isim arapca kurallarla Hakkariye diye degistirildi.

Simdiki Hakkari  ismi burdan gelir.  Bolgenin yoresel idaresi pek dandikti.  Bu bakimdan bolge halki kendi kendini idareye basladi.  Eski gelenekleri

uygulamaya basladilar. Bozok'lar ve Ucok'lar yonetimi paylastilar....................ve boyle gele gele.......I.Dunya Savasi Rus muharebelerine geldik.

Ben hala levazim muduruyum, unutmayin !    Harp sonrasi Cumhuriyet'le beraber partiler kurulunca SAG aga Kerem Zeydan (Ismet Inonu'nun

akrabasi derler) C.H.P. ....SOL aga Sait Korkmaz D.P'yi kurunca, bolge yine Agalar Saltanatina sahne oldu......

.......Ve arada isyanlar, isyanlar, isyanlar.....bitmez tukenmez.........

......Hakkari'nin buyuk asiretlerini sayalim : Ertus- Bunyanis- Destki-Oramar-Diri-Gevdan-Jirki-Mahmuran-Kasuri-Goyan.....

......Kurtce Lisani......8500 civari sozcuk.....5000'i Turkce, 2000'i Farsca, 1000 kadar Arapca, 200 kadar Ermenice, 200 kadari da Kilt ve Asur

dillerinden gelme......

....Bolge halkinin buyuk kismi bir zamanlar Kurtlugu kabul etmezdi.....

.....Bolgeye ilk okul, 1947'de bir Ortaokul.  Sonrasini artik siz buluverin bir zahmet......Kac Universite, kac Universite mezunu, kac universite

mezununun kac tanesi bir yabanci ulkede doktora tezi filan yapmis........???

.....Eh iste bolge insaninin 3 asagi, 5 yukari hayat hikayeleri bu.....

.........................

......."-Bize bu acilari cektirenlere, en az 10 misli fazlasiyla aci cektirecegiz..!!!."  dedi birkac gun evvel simdiki Genelkurmay Baskani.....

Intikam Tellaligi.....!!! .....Hala yuksek duzeydekilerin yaklasimi bu.......500 bilmem kac senelik politika......Vuralim, kiralim, parcalayalim !

.....Eh futbol maclarinda yasanan vahseti goren gozlerce boyle halkin boyle yuksek rutbeli askeri olmasi cok mu yadirganir.  Aslanim Turkiye,

birgun ogrenecek buyuk askerle buyuk rutbeli asker arasindaki farki.......ve de ogrenecek yuksek makamli devlet memurlarinin birer Ikona

yapilmamasi gerektigini ama......galiba ben nallari diktikten sonra......

 

Olyar    

Bu sayfalardaki yazılarımla ilgili yorumlarınızı ve sorularınızı Olyar@Comcast.net e-mail adresime gönderebilirsiniz...

Olyar Oğuz'un Köşesi Ana Sayfası

Yazıların içeriğinden yazarın kendisi sorumludur. Yazıların bu sayfalarda yayınlanıyor olması GuneyFlorida.com'un ve sponsorlarının yazıların içeriğini onayladığı anlamına gelmez.

Ana Sayfa · Aktiviteler Listesi · Resimli Haberler · Tavla Ligi · Sanal Kütüphane
İş Arıyorum · Eleman Aranıyor · Türk Şirketleri · Roommate · Diğer Reklamlar
Türk Basını · Turkish MLS · Posta Kutusu

© 2003 GuneyFlorida.com Tüm Hakları Saklıdır.
GF@EricNur.com