Olyar Oğuz'un Köşesi

 

3 Subat, 2007

Nevruz Cocuklari........

 

“Efendim aralarinda sadece bir nuans farki var”……..eskiden boyle derlerdi temel felsefesi ayni ama gorunus ve uygulanmasinda ufak tefek farklari olan dusunce ve

inanclara…………..Haydi bugun biraz tarikatlardan laflayalim:

 

Turkiye’de her zaman gundemde olmasa da zaman zaman ortaya cikan ama “Onlar” icin

her zaman gundemde olan bir Alevilik meselesi vardir malumunuz…..

…..Demin nuans farkindan bahsederken temel felsefeleri ayni olan tarikatlar kastolunuyor:  Alevilik-Bektasilik-Sialik (biz Turkler Sii deriz ama asli Sia). Hatta bunlar

da aralarinda daha kucuk kategorilere de ayrilirlar; mesela  Nusayri, Ahi vs vs. Yani vaktiyle her sabah erken kalkan: O is oyle olmaz boyle olur, demis, toplamis etrafina 3-5

kisi, buyurun size tarikat. Ben her erken kalktigimda Hanim’a “Yahu Hanim o is oyle

olmaz, boyle olur” diyorum, o bile benim tarikata girmedi. Sakal birakacagiz belli ki.

……Alevi arkadaslar da Allah’a Kuran’a, Muhammed’e filan inanirlar ve hayatlarini

bu temele gore tanzim ederler. Ama  bugunun sorunlarina 1400 sene once konmus kurallarda bir cevap bulamadiklari zaman, iste aradaki “nuans farki” o zaman basliyor.

Soyle ki: Sunni felsefede insan “Imam Varlik” oluyor. Tanrisal hukumler ortaligi kapliyor. Akil devreden cikiyor. Yani akil sunni felsefeden kovuluyor. Yani Sunni

diyor ki: Aklin gorevi Kitap’ta, 4 mezhepte, Sunnet’de her ne varsa onu bulup tatbik

etmektir, eger yoksa bir benzerini bulup yani KIYAS yoluyla gene Seriat’I tatbikdir.

…Daha ilerisi, din hayatin araci degil, amacidir. Insan din icindir. Hayat ahiret adina kaliplanmistir. Biraz derinine dusunulurse bu hayati, maziye endeksleyen sadece statik kaliplarla bugunun dinamik hayatini yonetmeye calismaktir.

….. Alevi dusunce ise insani “Akil Varlik”tir diye tarifliyor ve ICTIHAD usuluyle hukumler verilir diyor. Yani akli devreye sokuyor. Sunni’nin “mazisine” mukabil Alevi “Gelecek gunler Tanri eliyle degil, insane eliyle kurulacaktir” diyor. Dunyevi sorunlarin halli icin akilda israr ediyor.

…..Bugunun Turkiye’sinde -ki kagit uzerinde ezici cogunluk Sunni oldugundan- din, inanc, ibadet farklari, mezhep farklari guya Anayasa’nin 10. ve 24. maddeleri ile guven altinda olmasi gereken konular, Anayasa’ya ragmen bu inanc sahiplerini gizlilige yonetiyor. Babasi ogluna Alevi oldugunu itiraf edemiyor. Sunni cogunluk toplumu Alevi’yi afaroz ediyor……..

…….Peki sebep…?  2 turlu cevap var:

1-     Gercek Sebep: Alevi arkadas Seriat’a karsi. Muhammed’e bagli, fakat sonraki Halifeleri sallamiyor. Yani kimleri: Ebubekir’I, Omer’I, Osman’i.

Peki kimi salliyor. Ali’yi . Ali kim ? Hem Muhammed’in amca oglu, hem de kizi Fatma’nin kocasi, yani Damadi………Oooof be, bu isler pek bir karisik, siz ipin

Ucunu kacirmayin……. Seriat olmadi mi malum: Hirsizlik yapanin filan eli kesilmiyor.

2-     Sahte Sebep: Ahlak !....Ama ahlak denince Sunni’nin akli tek noktaya saplanir:

Belden asagi. 1400 senedir bu ahlak kavrami belin ustune cikamamistir nedense.

Biraz aciklayalim: Alevi’de Sunni’nin yakistirdigi bir “MUM SONDURME”

Olayi vardir.  Sunni iddia eder ki Aleviler ibadetlerini gizli yaptiklari icin, bir noktaya geldiginde, mumlar soner ve herkes tuttugunu orada duzer. Ana, baci, akraba gozetmeksizin.  Asli astari olmayan bir iddiadir ama Sunni, toplumun bu konudaki hassasiyetini bildigi icin bu yalana tesebbuste bir mahzur gormez. Cunku onun “ahlak” kavraminda yalanin “duzmek” kadar onemi yoktur.

Alevi kendine atilan bu camuru yine Sunni egitimcilerin iddiasi ile temizlemeye calisir: Mesela Sunni TBMM milletvekili Besim Atalay der ki: Mum sondurme olayi yoktur, bu cirkin bir itiraftir. (Bkz Bektasilik ve Edebiyati-Besim Atalay Ant Yayinlari  s.36)

….Osmanli baslangicta Alevi’ye sicak bakar. Orhan, I.Murad, Beyazit zamanlari…..Taa ki Yavuz Selim’e kadar. Ne zaman ki Yavuz Misir’dan Hilafeti getirir, koyu taassub baslar. Bunda Sah Ismail’in de rolu oldugu muhakkaktir. Ismail de bu ayirim yoluyla Osmanli’yi zayiflatma yoluna gitmistir. Yavuz Alevilige darbeyi vurur. Muhtesem Suleyman dedeniz de ustune tuy diker. Her Alevi dergahinin yanina bir cami yaptirir en kucuk koylere kadar, Alevilerin ibadet icin camiye gitmediklerini bile bile……Aleviler cami ve 5 vakit namaz olayini Islam’a aykiri bulurlar.

Alevi ayinleri gizli olmak zorundadir. Cunku CEM denilen bu ayinler icin cesitli binalar yapilmasina devletin izni yoktur. Bu Cem’leri idare eden bir DEDE vardir. Bunlarin yaptiklari dualara GULBENK denir.

Aleviler’in en meshur ozanlarindan biri Pir Sultan Abdal’dir. Ama Yunus Emre de felsefe olarak onlara yakin gorunur:

                                                                     Bir kez gonul yiktin ise

                                                                      Bu kildigin namaz degil

                                                                     Yetmis iki millet dahi

                                                                      Elin yuzun yumaz degil

Bu CEM ayinlerinde kadinli erkekli canlar baglama esliginde SEMAH danslari yaparlar, Mevlevi dervislerinkini hatirlatan. Ama aradaki fark Kadinin bunun bir parcasi olmasidir, dislanmamasidir. Kulturel kaynaklarin Samanizme, Zerdust dinine, Maniheizme kadar gittigi iddia edilir.

Yine bu Bektasi/Alevi inancinda 12 Imamlar olayi vardir. Bu Ali ile baslar, Hasan, Huseyin, Zeynel Abidin ile devam edip Mehdi’ye kadar gelir. Yani Sunni’nin halifeleri yerine bunlar yer almistir. Bir Kerbela Olayi vardir biliyorsunuz. Din adina yapilan bir katliamdir. Oldurulen Huseyin’dir. Ali’nin oglu, ayni zamanda Muhammed’in torunudur. Bugun Aleviler halen bu olayi kinarlar.

Bugun Turkiye’nin bircok yerlerinde kutlanan Bektasi senlikleri Isparta’nin Ulubeg koyunde de kutlanir. Bu koy yorede en cok yuksek tahsil yaptiran koy olarak nam salmistir. Burada Erenler Gazino’su denilen lokalde kadin-erkek beraber oturur, sohbet eder. Aileye Mahsustur tabelasi bu koyde bulunmaz. Tabii bu tabelalar aslinda: Saplar ayri otursun, gozleriyle bizim karilari soymasinlar demektir. Gene o meshur “ahlak” anlayisi onumuze cikar. Ulubegliler imece usuliyle yaptiklari bir okulun onune Ataturk kabartmasiyla beraber bakin ne

Yazmislar:        Seni otuz gunde yaptik

                          Kaciyordun alip kaptik

                          Bizi kurtar nur ocagi

                          Kabemizsin sana taptik.        

Tam Sunni’nin isine gelen sozler………

…….Haci Bektas-I Veli’den bahsedelim biraz da……Bu adama Bektasi Mevlanasi da desek olur.  Anadolu’ya Horasan’dan gelip Selcuklu zamaninda devletin zulmune karsi isyan eden Baba Ishak ayaklanmasina katilmis. Selcuklu isyani kanli bastirir. Baba Ishak basta, binlerce idam. Bu arada Bektas-I Veli’nin kardesi Mentes de idamlar icinde. Bektas-I Veli’nin felsefesinde bu haksizlar buyuk rol oynar.

…….Halk Haci Bektas’a bazi masalimsi yakistirmalar yapar: Bir bagirmasi ile yuzlerce kisi helak oluyor, denize postunu serip yuzebiliyor, guvercin olabiliyor, ates de yanmiyor ….estek kostek.  Isin masal yani…….palavra…

……Bektasilik aslinda Haci Bektas’in olumunden 200 sene sonra basliyor. Balim Sultan isimli bir sahis baslatmistir. Balim’dan sonra gelenler 2 post birden turemistir: Bektasi Babalari ki mucerretligi (hic evlenmemek) savunurken, Celebi’ler de evlilige arka cikmislardir.

……Osmanli’nin Bektasi kirimi daha sonraki yillarda da devam etmistir.  Mesela II.Mahmut Yenicerileri ortadan kaldiran Vaka-I Hayriye olayinda Bektasilerin de

dergahlarini yiktirmis ve hatta Bektasi Dede postunun basina Naksibendi (Yani Sunni) seyhlerinden Mehmet Sait’I getirmistir. Patrikhanenin basina Imam Necati’yi getirmek gibi birsey……

……AHI’ler de Bektasilerin bir koludur. Bu arkadaslar da taaa Karahanlilar Devleti zamanindan beri esnaf ve iscileri icine alan bir teskilattir. Avrupa lonca sisteminin benzeridir. Ahiler ekonomik gelismede disiplinli ve planli calismayi esas almislardir.

…..Haci Bektas Veli’nin bir kucuk kit’asi felsefesine isik tutmasi yonunden pek ilginctir:     

                     Hararet nardadir, sacda degildir

                      Keramet bastadir, tacda degildir

                      Her ne arar isen, kendinden ara

                     Mekke’de, Kudus’te, Hac’da degildir

Yine ayni felsefeden bir baska deyis:  “Dinine dizlerinle degil, kalbinle baglan”

Kible konusu acildiginda da : “ Bizim meclisimizin tarafi yoktur”  demister.

En nefis dortlugu de kadin-erkek esitliginde soylemistir:

                Erkek, disi sorulmaz, muhabbetin dilinde

                Hakk’in yarattigi hersey yerli yerinde,

                Bizim nazarimizda kadin-erkek farki yok

                 Noksanlikla, eksiklik senin goruslerinde

Son senelere kadar Nevsehir’in Hacibektas ilcesinde senlikler duzenlenir, ora halki gelenleri evlerinde misafir edermis, ye ic 3-5 gun bedava……

……..Simdi kizanlar , Enisteniz baldizi niye optu bugun…..?

2 sebepten:    1- Bugunlerde biliyorsunuz GI Joe’la Nevruz Cocuklari birbirlerine

                          kafa tutup, pesrev cekmedeler. Artik bilmem once bir elense

                          cekip, sonra cift dalarlar mi .….? Surpriz olmaz bana

                          Iki tarafta da terelelli cook.   Yazik gene canlara….

                       2-Aranizda bu Alevi felsefesini tutanlar varsa bizi de bir 3-5 gun

                           yeme, icme misafir etseniz diyorum.  Haber verin, yarin kapiniz-

                           dayiz ailecek……Kuzu filan cevirin lutfen….

Olyar

Bu sayfalardaki yazılarımla ilgili yorumlarınızı ve sorularınızı Olyar@Comcast.net e-mail adresime gönderebilirsiniz...

Olyar Oğuz'un Köşesi Ana Sayfası

Yazıların içeriğinden yazarın kendisi sorumludur. Yazıların bu sayfalarda yayınlanıyor olması GuneyFlorida.com'un ve sponsorlarının yazıların içeriğini onayladığı anlamına gelmez.

Ana Sayfa · Aktiviteler Listesi · Resimli Haberler · Tavla Ligi · Sanal Kütüphane
İş Arıyorum · Eleman Aranıyor · Türk Şirketleri · Roommate · Diğer Reklamlar
Türk Basını · Turkish MLS · Posta Kutusu

© 2003 GuneyFlorida.com Tüm Hakları Saklıdır.
GF@EricNur.com